Verwachte nut

Stel, je ziet een mooi T-shirt in de winkel liggen. Je weet dat de print erop is gezet door minderjarigen die vanwege de gebruikte verf op vroege leeftijd zullen overlijden. Maar het T-shirt met de print vind je mooier dan de shirts die zonder die verf gemaakt zijn.

Je weet ook dat jouw aankoop waarschijnlijk niets uitmaakt. Het is niet zo dat de winkel een nieuw exemplaar bestelt bij het kledingmerk als jij er een koopt, en dat er direct een arbeider aan het werk wordt gezet om de winkel weer aan te vullen.

De winkel wacht bijvoorbeeld tot er een serie exemplaren verkocht zijn (zeg 25), dan pas wordt er een nieuwe batch in één keer besteld.

Er is in dat geval een kans dat jij de 25e aankoop doet, en de aanleiding geeft voor het merk om weer minderjarigen aan het werk te (laten) zetten met giftige verf. Maar die kans is klein. In 24 van de 25 gevallen gebeurt er niets.

Moeten we nu rekening houden met die kans? Dit hangt af van wat er op het spel staat.

Vergelijk het met het oversteken van een gemiddeld rustige straat zonder te kijken. De kans dat er een ongeluk gebeurt is klein, maar als het gebeurt, is de schade groot. Dus kun je maar beter kijken.

Zo ook met aankopen. De kans dat je nr. 25 bent is klein, maar als je het bent is de schade groot. Dus kun je maar beter boycotten.

Bij grotere winkelketens zit het proces complexer in elkaar. Ze zijn niet totaal ongevoelig voor wat er gekocht wordt. Als er nul vraag zou zijn naar besmette kleding, en alles in de winkels blijft hangen, zouden er geen nieuwe bestellingen geplaatst worden. Maar ze zullen doorgaans niet wachten op een serie (van bv. 25) aankopen voordat ze weer nieuwe kleding laten maken.

Dit levert een probleem op. Want hoe erg uitbuiting ook is, de kans dat precies jouw aankoop de aanleiding geeft tot meer uitbuiting kan verwaarloosbaar zijn.

Ter vergelijking: de kans dat er een meteoriet neerstort op de plaats waar jij bent is zo klein dat, zelfs al zou je er je leven mee verliezen, het geen zin heeft om de hele tijd waakzaam te zijn voor meteorieten.

Kortom, deze benadering laat ruimte voor bepaalde situaties waar je geen besmette kleding hoeft te boycotten. Dit zal echter niet iedereen tevreden stellen. De kleding is immers besmet.

volgende reden

(Voor dit probleem m.b.t. verkiezingen, zie hier of pdf.)